Ruda Śląska

Dzisiejsze miasto składa się z kilku dawnych osad o odrębnych dziejach. Ruda istniała jako wieś już w 1243 roku, a jej lokację na prawie niemieckim odnotowuje rejestr Ujazdu z lat 1295–1305. W średniowieczu powstały też Kochłowice (wzmiankowane w 1360 roku), Orzegów, Bielszowice i Halemba, a w 1478 roku po raz pierwszy wspomniano o Kłodnicy. Z tych czasów zachował się gródek stożkowy w Kochłowicach, używany między XIII a XV wiekiem.

Okolice od dawna były związane z wydobyciem rud metali, a w drugiej połowie XVII wieku odkryto tu węgiel kamienny. Od 1740 roku starano się o formalne nadania kopalń, a w 1752 roku w kopalni „Brandenburg” pracowało dwóch górników sprowadzonych z Saksonii. W XIX wieku rozwinął się przemysł ciężki: powstały kopalnie, huty, koksownie i cegielnie, a wokół nich osiedla robotnicze i familoki. W 1889 roku w Rudzie zainstalowano oświetlenie elektryczne.

W latach 1919–1921, w czasie powstań śląskich, w walkach uczestniczyło około trzech tysięcy mieszkańców dzisiejszej Rudy Śląskiej. W 1922 roku cały obszar przyłączono do Polski, do województwa śląskiego, i stał się siedzibą powiatu rudzkiego, zniesionego w 1924 roku. Niemieckie oddziały weszły do Rudy 2 września 1939 roku.

Nowy Bytom i Ruda otrzymały prawa miejskie de iure w 1940 roku, lecz faktycznie dopiero w 1947 roku. W 1951 roku z dawnych gmin utworzono dwa miasta wydzielone, które 1 stycznia 1959 roku połączono w Rudę Śląską. Po wojnie do pracy w kopalniach i hutach napłynęło wielu mieszkańców z innych regionów, a część dawnych zakładów działa do dziś.