Słowo dnia: gruba

Kto na Górnym Śląsku słyszy, że ktoś „robi na grubie”, od razu wie, o co chodzi. Nie ma to nic wspólnego z tuszą: gruba to po prostu kopalnia.

Co znaczy

Gruba to rzeczownik rodzaju żeńskiego, który w gwarze górnośląskiej oznacza kopalnię. Tak notuje go Wikisłownik, powołując się na „Słownik gwar śląskich” Barbary i Adama Podgórskich. Śląskojęzyczna Wikipedia opisuje grubę jako zakład i przedsiębiorstwo górnicze, które wydobywa kopaliny z ziemi.

Jak tego użyć

Fater robi na grubie. Po polsku: Ojciec pracuje w kopalni.

W tym krótkim zdaniu są od razu dwa słowa z niemieckim rodowodem, bo fater, czyli ojciec, pochodzi od niemieckiego Vater.

Skąd się wzięło

Według Wikisłownika śląska gruba wywodzi się od niemieckiego Grube, które także znaczy kopalnię. Na Kresach notowano wyraz o tym samym brzmieniu, ale innego pochodzenia: tam gruba była piecem.

Źródła

• Wikisłownik: gruba (za: B. i A. Podgórscy, „Słownik gwar śląskich”, Katowice 2008, s. 103)
• Wikipedia po śląsku: Gruba
• Wikisłownik: fater