Słowo dnia: bajtel

„Bajtel” to jedno z tych śląskich słów, które słychać przy rodzinnym stole i na placu zabaw. Oznacza dziecko, a dokładniej małe dziecko, malucha: według Wikisłownika osobę w wieku dziecięcym, ale już nie niemowlęcym. Zdrobnienie brzmi „bajtlik”, a liczba mnoga to „bajtle”.

Jak tego używać

Wikisłownik notuje to słowo jako gwarowe, ze Śląska Cieszyńskiego i Górnego Śląska, i dodaje ważną uwagę: w liczbie pojedynczej używa się go tylko wobec chłopców. Na dziewczynkę gwara ma osobne słowa, na przykład „dziołszka”.

Przykład zdania z Wikisłownika: „Za bajtla my łazili na rzeka chytać raki”, czyli „Jako dzieci chodziliśmy nad rzekę łowić raki”.

Bajtle u Muminków

Słowo trafiło nawet do śląskiego przekładu Muminków. W książce Tove Jansson „We Muminkowyj Dolinie” w tłumaczeniu Marcina Melona (Wydawnictwo Gryfnie, 2020) pada zwrot „o waszym bajtlu, Mumin”. Ten fragment przytacza publikacja Ośrodka Rozwoju Edukacji „Po naszymu” do edukacji regionalnej, w której słowniczku bajtel i bajtlik to „małe dziecko, maluch”, a bajtle to „dzieci”.

Źródła

• Wikisłownik: bajtel
• Aldona Skudrzyk, Po naszymu. Teksty śląskie, Ośrodek Rozwoju Edukacji 2025 (PDF)