Zlecenie czy etat? Stawka 31,40 zł, składki i nowe uprawnienia PIP od lipca 2026

Pracujesz na zleceniu, ale w praktyce masz szefa, stałe godziny i wyznaczone miejsce? Od lipca 2026 ma to większe znaczenie, bo Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) dostała nowe uprawnienia. Zebrałem podstawowe fakty ze stron rządowych. Stan prawny na 6 listopada 2026.

Ile co najmniej w 2026 roku

• Umowa o pracę: minimalne wynagrodzenie 4806 zł brutto na pełny etat, przy niepełnym wymiarze proporcjonalnie, na przykład 2403 zł przy pół etatu.
• Umowa zlecenia i umowa o świadczenie usług: minimalna stawka 31,40 zł brutto za godzinę.

Podstawą jest rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 roku (Dz.U. 2025 poz. 1242).

Składki i podatek na zleceniu

Według serwisu Biznes.gov.pl przy jednym źródle przychodu zleceniobiorca podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu, a składka chorobowa jest dobrowolna. Przy kilku zleceniach składki społeczne opłaca się z jednej umowy, pozostałe mogą być z nich zwolnione, jeśli z tej pierwszej osoba dostaje co najmniej minimalne wynagrodzenie. Składka zdrowotna jest naliczana z każdej umowy. Uczeń szkoły ponadpodstawowej lub student, który nie ukończył 26 lat, nie podlega na zleceniu ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu.

Serwis podaje też przykład: przy zleceniu na 3500 zł brutto, 20-procentowych kosztach uzyskania przychodu i zaliczce na PIT 12 procent do wypłaty zostaje 2528,37 zł, a zleceniodawcę umowa kosztuje łącznie 4216,80 zł. Twoja kwota może być inna, zależnie od wariantu ubezpieczeń.

Kiedy zlecenie to w praktyce etat

Artykuł 22 Kodeksu pracy opisuje stosunek pracy jako pracę na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem. Takie zatrudnienie jest stosunkiem pracy „bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy”. Jak przypomina PIP, sądy patrzą na to, jak umowa była faktycznie wykonywana, a nie tylko na jej treść.

Co się zmieniło od 8 lipca 2026

Według Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej inspektor, który wykryje nieprawidłowości, najpierw wydaje polecenie ich usunięcia i wyznacza termin. Jeśli pracodawca go nie wykona, okręgowy inspektor pracy może decyzją przekształcić umowę w umowę o pracę. Od decyzji obie strony mogą odwołać się do sądu pracy, a odwołanie wstrzymuje jej wykonanie do wyroku. Prawidłowo zawarte umowy cywilnoprawne pozostają w mocy.

Serwis Zielona Linia podaje, że kary rosną nawet do 60 000 zł, a przedsiębiorcy, którzy przed 8 lipca 2026 zawarli umowy o cechach stosunku pracy, mogą do 8 lipca 2027 dobrowolnie zastąpić je umowami o pracę i w ten sposób uniknąć odpowiedzialności za wykroczenie.

Co możesz zrobić

Jeśli uważasz, że Twoje zlecenie to w praktyce etat, porównaj rzeczywisty sposób pracy z opisem z artykułu 22. Możesz skorzystać z porady prawnej w PIP, złożyć tam skargę albo wystąpić do sądu pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Nie jest to porada prawna ani finansowa. W indywidualnej sprawie warto skontaktować się z PIP, ZUS lub prawnikiem.

Źródła

• Gov.pl: minimalne wynagrodzenie za pracę
• PIP Olsztyn: minimalne stawki w 2026 r.
• Biznes.gov.pl: koszt współpracownika na zleceniu lub umowie o dzieło
• PIP: Czy to już etat?
• Gov.pl: reforma Państwowej Inspekcji Pracy
• Zielona Linia: nowelizacja ustawy o PIP