Gwara i tożsamość

Słowo dnia: bergmon

Bergmon to po śląsku górnik, a słowo przyszło na Górny Śląsk z niemieckiego.

6 listopada, 2026 · Zaktualizowano 9.11.2026 · 1 min czytania

Słowo dnia: bergmon
Zdjęcie: Mariuszjbie, CC BY-SA 2.5, Wikimedia Commons

Na Górnym Śląsku na górnika mówi się różnie: grubiorz, hajer, hawiyrz. Jest też słowo, w którym od razu słychać niemiecki rodowód, czyli bergmon.

Co znaczy

Bergmon, w śląskim zapisie także bergmōn, to górnik. Tak podaje Wikisłownik, powołując się na „Słownik gwar śląskich” Barbary i Adama Podgórskich, i wymienia jako bliskoznaczne właśnie grubiorza, hajera i hawiyrza.

Jak tego użyć

Elżbieta Rudnicka-Fira w artykule o słownictwie górniczym przytacza wyrażenie bergmon buła. Po polsku: tęgi, silny górnik. Buła jest tu zgrubieniem od bułki.

Skąd się wzięło

Oba źródła wywodzą słowo od niemieckiego Bergmann, czyli górnik.

Źródła