Gwara i tożsamość

Słowo dnia: kołocz

Kołocz to na Górnym Śląsku słodkie ciasto, które ma swoją ochronę w całej Unii Europejskiej.

7 listopada, 2026 · Zaktualizowano 9.11.2026 · 1 min czytania

Słowo dnia: kołocz
Zdjęcie: Anja Osenberg, CC0, Wikimedia Commons (zdjęcie poglądowe)

Jeśli ktoś na Śląsku zaprasza na placek, warto dopytać, o co chodzi. Słodkie ciasto ma tu swoją nazwę i brzmi ona kołocz.

Co znaczy

Kołocz to według Wikisłownika górnośląskie słowo gwarowe na ciasto z makiem, serem lub jabłkiem. TVN24 w tekście o śląskiej godce podaje, że słodkie ciasto nazywa się w regionie kołocz lub kołoc. Według Wikipedii kołocz śląski ma cztery najpopularniejsze odmiany: z samą posypką, z serem, z makiem i z jabłkiem, a pieczony bywa w prostokątnych blachach około 40 na 60 centymetrów.

Jak tego użyć

Wikisłownik notuje połączenie kołocz śląski, a TVN24 przypomina o nieporozumieniu: gość spoza regionu umówiony na placki może dostać placki ziemniaczane zamiast deseru.

Skąd się wzięło

Wikisłownik wskazuje jako wyraz pokrewny kołacz, a Wikipedia opisuje kołocz jako regionalnego spadkobiercę tradycji wypieku staropolskiego kołacza. Najstarsze potwierdzone dokumenty o wypieku na Śląsku pochodzą z początku XVIII wieku. Komisja Europejska wpisała kołocz śląski na listę chronionych produktów regionalnych 22 lipca 2011 roku.

Źródła

Zdjęcie ma charakter poglądowy i nie przedstawia opisywanego wydarzenia.